Floortime

Zihin Kuramı ve Sosyal Beceriler

Floortime, Dr. Stanley Greenspan ve Dr. Serena Wieder tarafından geliştirilmiş, gelişimsel bir müdahale yaklaşımıdır. “DIR” kısaltması:

D – Developmental (Gelişimsel): Çocuğun sosyal-duygusal gelişim basamaklarını temel alır.
I – Individual differences (Bireysel farklılıklar): Duyusal işlemleme ve biyolojik farklılıkların davranış üzerindeki etkisini değerlendirir.
R – Relationship-based (İlişki temelli): Gelişimin ilişki ve etkileşim yoluyla ilerlediğini savunur.

Floortime, özellikle otizm spektrum bozukluğu (OSB) başta olmak üzere sosyal iletişim güçlüklerinde kullanılan ilişki merkezli bir modeldir.

Gelişimsel Basamaklar (FEDCs – Functional Emotional Developmental Capacities)

Yaklaşım, çocuğun bulunduğu işlevsel-duygusal gelişim aşamalarını desteklemeyi hedefler:

Düzenleme ve İlgi (Self-regulation & interest in world)
Etkileşim ve Katılım (Engagement & relating)
Karşılıklı İletişim/Çevrimler (Two-way purposeful communication)
Sosyal Problem Çözme ve Ortak Amaç (Complex communication & shared problem solving)
Duygusal Fikir Üretme (Symbolic, emotional ideas)
Mantıksal Düşünme ve Sosyal Bağlantı (Logical thinking)

Bu basamaklar doğrusal değil; çocuk birden fazla seviyede farklı performans gösterebilir.

Floortime, çocuğun doğal ilgi alanlarından yola çıkarak yetişkinin çocuğun oyununa katılması üzerine kuruludur.

Temel stratejiler:

Takip etme (Follow the child): Çocuğun ilgileri doğrultusunda oyuna katılmak.
Daireyi kapatma (Closing circles): Karşılıklı iletişim alışverişlerinin artırılması.
Zorluk düzeyini ayarlama: Çocuğun bir üst gelişim basamağına geçişini desteklemek.
Etkileşimsel fırsatlar yaratma: Sosyal karşılıklılığı teşvik eden oyun ortamları sağlamak.
Duyusal profil uyumu: Çocuğun duyusal ihtiyaçlarına göre ortam ve etkileşimin düzenlenmesi.

Floortime yaklaşımı üzerine yapılan çalışmalar, modelin özellikle:

Özellikle ilişki kurmakta zorlanan, duygusal düzenlemede güçlük yaşayan çocuklarda etkili olduğu bildirilmektedir.